50% bệnh nhân xơ gan bị chảy máu
Ông Nguyễn Văn C. (44 tuổi, quận Hai Bà Trưng, Hà Nội) bị viêm gan virus dẫn đến xơ gan. Ông đã phải cấp cứu tới 5 lần vì biến chứng chảy máu tiêu hóa nặng do vỡ giãn tĩnh mạch thực quản - phình vị tái diễn, có nguy cơ tử vong rất cao. Các bác sĩ đã quyết định áp dụng phương pháp mới, đặt stens để phân lưu cửa chủ, giảm áp lực các nơi phồng, giãn và hết chảy máu. Đây là bệnh nhân thứ hai tại Việt Nam được điều trị theo phương pháp này.
Bác sĩ Nguyễn Hữu Toản, Giảng viên ĐH Y Hà Nội, cho biết vỡ giãn tĩnh mạch thực quản là một trong những biến chứng nặng của xơ gan. Tỷ lệ gặp biến chứng này lên tới 40% - 70%, tùy thuộc vào mức độ suy gan. Khoảng 30% bệnh nhân bị vỡ giãn tĩnh mạch thực quản sẽ chảy máu trở lại trong vòng 6 tuần và 70% trong vòng một năm. Chảy máu tái diễn thúc đẩy nhanh quá trình xơ gan khiến bệnh nhân tử vong vì mất máu. Thậm chí một lần chảy máu cũng có thể dẫn tới hôn mê gan và tử vong tức thì.
Các bác sĩ đang thực hiện kỹ thuật TIPS cho một bệnh nhân.
Để điều trị, trước đây bác sĩ thường cho dùng thuốc cầm máu, thuốc tăng đông, thuốc đề kháng hạ áp lực tĩnh mạch cửa hoặc nội soi để thắt các búi giãn bằng cao su. Tuy nhiên, đó chỉ là phương pháp điều trị triệu chứng, không làm thay đổi được áp lực ở phần tĩnh mạch cửa nên một thời gian sau lại tái phát ở một chỗ khác... Có trường hợp được phẫu thuật mở bụng, làm cầu nối để nối các dòng máu từ tĩnh mạch cửa đổ về tĩnh mạch chủ, làm hạ áp lực tĩnh mạch cửa, giúp giảm sức căng và giãn của búi tĩnh mạch. Tuy nhiên, đây là phẫu thuật nặng nề trên bệnh nhân xơ gan vốn có sức đề kháng và thể trạng yếu, nên việc áp dụng càng ngày càng ít.
Giải quyết triệt để
Tiến sĩ Trường cho biết, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 là cơ sở đầu tiên ở Việt Nam triển khai thành công kỹ thuật này, mở ra một triển vọng trong điều trị biến chứng chảy máu tiêu hóa nặng cho bệnh nhân xơ gan bị vỡ giãn tĩnh mạch thực quản. Thời gian phẫu thuật là 1-3 giờ, tùy từng độ khó của từng ca. Sau 5 ngày, bệnh nhân ra viện và ổn định. Tuy nhiên, kỹ thuật này chỉ giải quyết được tình trạng khỏi giãn và vỡ do phình tĩnh mạch thực quản ở bệnh nhân xơ gan chứ không giải quyết được bệnh xơ gan. Do đó bệnh nhân cần tuân thủ phác đồ điều trị bệnh xơ gan của bác sĩ.
Theo tiến sĩ Trường, kết quả tái khám cho thấy, cả hai bệnh nhân được áp dụng kỹ thuật mới này đều không có tai biến biến chứng, giảm áp lực hệ tĩnh mạch cửa ngay sau can thiệp, dòng máu phân lưu trong gan từ tĩnh mạch cửa về tĩnh mạch gan tốt, các búi giãn tĩnh mạch thực quản phình vị biến mất khi kiểm tra nội soi sau một tháng. Theo dõi bốn tháng sau can thiệp cho thấy thể trạng bệnh nhân tốt lên và không bị chảy máu tái phát.
